هموروئید یا بواسیر داخلی دقیقا در کانال مقعد که همان رکتوم است ایجاد میشود. کسانی که به هموروئید داخلی مبتلا هستند اکثرا آن را ندیده و از وجودش بی خبر هستند ، زیرا بواسیر باعث احساس ناراحتی در مقعد نمیشود در نتیجه به ندرت حس میشوند. اما به مرور زمان هر چه بگذرد توده مقعدی بزرگ تر شده و هنگام حرکات روده و یا عبور مدفوع میتواند باعث خارش و سوزش شود. اگر به دنبال راه های درمان بواسیر از این نوع می باشید به هیچ عنوان این مقاله را از دست ندهید.
بواسیر داخلی چیست؟
بواسیر یا هموروئید داخلی ، نوعی از بیمار هموروئید است که در اثر ورم عروق درون مقعد و قسمت داخلی رکتوم به وجود آمده ؛ و در صورت بی توجهی بیمار به درمان ؛ حاد شده است. هموروئید داخلی معمولا در مراحل ابتدایی بروز ، علائمی چون خونریزی خفیف حین اجابت مزاج یا بیرون زدگی تنها زمان دفع خواهد داشت . بیماری که به چنین علائمی مبتلاست ، می بایست حتما به بررسی آن پرداخته تا دچار تشدید ورم و در نتیجه بیرون زدن عروق از مقعد نشود. (هموروئید داخلی گرید 4)
از اصلی ترین علتهای بروز هموروئید داخلی نیز می توان به زور زدن ، یبوست ، اسهال مکرر ، اضافه وزن ، موارد ژنتیکی و غیره اضافه نمود که برخی از آنها با رعایت تغذیه و سبک زندگی قابل پیشگیری خواهند بود. دراین صورت فرد می بایست به درمان بیرون زدگی مقعدی پرداخته و آن را با استفاده از تکنیک های نوین پزشکی درمان کند.
- بواسیر داخلی گرید 1 : عروق داخلی ملتهب و متورم هستند ، اما بیرون نزده اند
- هموروئید داخلی گرید 2 : در نوع 2 هموروئید داخلی زائده حین اجابت مزاج بیرون زده و با اتمام آن به داخل باز می گردد
- هموروئید داخلی گرید 3 : در این نوع بواسیر زائده بیرون زده و گاهی به داخل باز میگردد (همراه با خونریزی)
- بواسیر داخلی درجه 4 : در این حالت بیماری به حادترین مرحله رسیده و با هیچ روش خانگی به داخل باز نمی گردد. علاوه بر آن علائمی چون درد ، خونریزی سوزش و خارش در گرید 4 بسیار زیاد است.
علائم هموروئید داخلی چیست ؟
به طور کلی ابتلا به هموروئید داخلی ، چندان خاموش نبوده و علائمی همچون موارد زیر برای بیمار به همراه دارد:
- خروج ترشحات مقعد یا التهاب مقعد
- درد خفیف هنگام دفع
- نشت مدفوع
- احساس عدم تخلیه کامل بعد از اجابت مزاج
- سوزش ، خارش و خونریزی
- بیرون زدگی مقعدی
احساس وجود جسم خارجی در ناحیه مقعد که می تواند موجب مختل کردن فعالیت های روزانه شود . بنابراین هرگونه علائم مقعدی را جدی گرفته و به بررسی آن بپردازید.
انواع بواسیر داخلی
به طور کلی بواسیر داخلی دارای ۴ درجه میباشد. ۱ ، ۲، ۳ و ۴ که برای هر کدام از این درجه ها پزشک درمان متفاوتی را ارائه میدهد. شما ممکن است در ابتدا ترشحات مقعدی را تجربه کنید و معمولا اولین نشانه هموروئید داخلی لکه های خون روی مدفوع یا کاسه توالت باشد. به طور کلی میتوان گفت که توده ی هموروئید داخل مقعد تا زمانی باعث درد نمیشود که رشد نکرده و مسیر عبور مدفوع را سد نکرده است.
در کسانی که بی توجه باشند نسبت به احساس ورم مقعدی خود ، توده بواسیر داخلی میتواند تا اندازه ۳ سانتی هم رشد کند و بزرگ شود ، این توده حتی میتواند تا حدی بزرگ شود که از سوراخ مقعد بیرون بزند یعنی به حالت پرولاپس در بیاید. بعضی از افراد معتقد هستند که یک سری شرایط و اشتباهات باعث ایجاد هموروئید می شود مانند :
- یبوست یا اسهال
- زور زدن زیاد در هنگام اجابت مزاج
- نشستن روی توالت برای مدت طولانی
زور زدن ، یبوست و نشستن طولانی مدت میتوانند بر جریان خون در تاثیر بگذارند و باعث میشوند خون با سرعتی که بیش از حد نرمال بوده در داخل رگ ها حرکت نکند و منجر به بواسیر شود. در ادامه مطلب به عواملی که خطر ابتلا به هموروئید را افزایش میدهد میپردازیم. این عوامل عبارتند از :
- کمبود فیبر در مواد غذایی
- اضافه وزن یا چاقی میتواند بر بافت هموروئیدی فشار وارد کند.
- بارداری می تواند باعث بواسیر داخلی شود. همان طور که جنین رشد میکند و به شکم فشار وارد میکند، سیاهرگ های راست روده و مقعد بزرگ میشوند اما این مشکل معمولا پس از تولد نوزاد برطرف میشود.
- با بالا رفتن سن می توان به عارضه یبوست داخلی دچار شد. در این دوره بافت در راست روده و مقعد ضعیف تر شده و به طور بالقوه باعث ایجاد هموروئید های بر آمده می شود.
درمان بواسیر داخلی
هموروئید داخلی ممکن است با روش های درمان کلینیکی مانند لیزر، جراحی ،بستن با باند لاستیکی ، اسکلروشدن آن ها می تراپی ،درمان شود. هر دو روش خون رسانی به بواسیر را قطع می کند که باعث کوچک شدن و ناپدید شدن آن می شود. موارد خفیف می توانند با افزایش فیبر غذایی هم درمان شوند. ممکن است برای بواسیرهایی که با درمان های خانگی از بین نمی روند ، اقدامات پزشکی لازم باشد.
لیزر هموروئید داخلی
اشعه لیزر یک روش کاربردی برای درمان بسیاری از بیماری های پوستی از جمله انواع بواسیر به صورت سر پایی است. این روش نسبت به بیشتر روش ها جدید تر بوده و رضایت بسیاری از بیماران را جلب کرده است. برای این که در کلینیک بدون بیهوشی ، بدون جراحی بوده ، کاملا سر پایی طی نیم ساعت انجام میشود. همچنین دوران نقاهت نسبت به سایر روش های دیگر بسیار کمتر است.
درمان خانگی بواسیر داخلی
بسیاری از روش های خانگی مانند حمام سیتز ، استفاده از قرص ویتامین ( e ) عسل ، روغن زیتون و … ممکن است روی بواسیر داخلی تاثیر بگذارد البته باید این روش ها را هم با پزشک مشورت کرده سپس انجام دهید. در کل راه های درمان خانگی بواسیر بی ضرر بوده و میتوانید این روش ها را دو بار در روز به مدت ۲۰ دقیقه هر روش را انجام دهید.
درمان بواسیر داخلی با روش باند لاستیکی
بستن باند لاستیکی یک روش دیگر درمان بواسیر داخلی است. پزشک ممکن است به کمک باند لاستیکی باعث از بین رفتن بواسیر شود. بواسیر بسته شده به کمک باند لاستیکی بعد از یک هفته ، کوچک میشود و می افتد. این تنها درمان برای بواسیر داخلی استفاده میشود و برای انواع پیشرفته که بافت تا خارج مقعد بیمار کشیده شده مناسب نیست.
با وجودی که این روش ، روش دردناکی است ولی بسیاری از بیماران این روش را انجام میدهند چون روشی بسیار کار آمد بوده و به اقدامات پزشکی نیازی نخواهد داشت. ممکن است عمل جراحی در طولانی مدت ، نتیجه بهتری را نسبت به باند لاستیکی فراهم نماید. ولی روشی گران تر بوده و دوران نقاهت طولانی تری را نیز به دنبال دارد و شخص بیمار در برابر عوارض بیشتری قرار میگیرد. خونریزی و درد دو عارضه ی پس از درمان با باند لاستیکی در حالات زیر طبیعی است :
- عفونت ناحیه ی مقعد
- احتباس ادراری
- خونریزی مقعدی
درد حاصل از این باند بیشتر از یک روز طول نمیکشد و با استفاده از حمام آب گرم یا استامینوفن کاهش می یابد.
عوارض هموروئید داخلی
عوارض هموروئید داخلی نادر است ولی وجود دارد. این عارضه ها ممکن است شامل موارد زیر باشند مانند :
- کم خونی : که خونریزی ناشی از همورائید داخلی مزمن میتواند باعث کم خونی یا نداشتن گلبول های قرمز کافی شود. گلبول های قرمز خون ، اکسیژن را در سراسر بدن حمل میکنند ، بنابراین ابتلا به کم خونی میتواند باعث ضعف یا تنگی نفس یا احساس خستگی بدن میشود.
- سیاهرگ های پیچ خورده : در این شرایط تورم ممکن است جریان اکسیژن را به هموروئیدی که پرولاپس کرده است قطع کند و باعث ایجاد هموروئید های باد کرده و پیچ خورده شود. این عارضه میتواند بسیار دردناک باشد و ممکن است به جراحی نیاز داشته باشد. برای درمان بواسیر داخلی لازم است که بیمار نکات زیر را رعایت کند.
- مصرف فیبر بیشتر
- مصرف آب بیشتر
- مصرف پماد هایی برای پیشگیری از خارش
گفتنی است این روش ها برای درمان بواسیر خارجی هم استفاده شود ولی چنانچه هر یک از این روش ها جواب نداد پزشک مجبور است بیمار را عمل جراحی کند.
علت بواسیر داخلی در مردان چیست؟
- یبوست مزمن : یبوست طولانی مدت باعث فشار بیش از حد هنگام دفع مدفوع می شود. این فشار مداوم ، رگ های خونی داخل کانال مقعد را متورم کرده و به مرور منجر به بواسیر داخلی می شود.
- زور زدن بیش از حد هنگام اجابت مزاج : نشستن طولانی مدت روی توالت و زور زدن شدید ، فشار مستقیم به وریدهای مقعد وارد می کند. این فشار یکی از شایع ترین دلایل ایجاد بواسیر داخلی در مردان است.
- کم تحرکی و نشستن طولانی مدت : مردانی که ساعات زیادی پشت میز ، در خودرو یا محل کار می نشینند ، گردش خون ضعیف تری در ناحیه لگن دارند. این وضعیت باعث تجمع خون در رگ های مقعد و ایجاد بواسیر داخلی می شود.
- رژیم غذایی کم فیبر : مصرف کم سبزیجات ، میوه ها و غلات کامل باعث سفت شدن مدفوع می شود. مدفوع سفت فشار دفع را افزایش داده و زمینه ساز بواسیر داخلی است.
- مصرف ناکافی آب : کم آبی بدن مدفوع را خشک و سخت می کند. در نتیجه فرد برای دفع مجبور به زور زدن می شود که به رگ های داخلی مقعد آسیب می زند.
- اضافه وزن و چاقی : وزن زیاد ، فشار بیشتری به ناحیه شکم و لگن وارد می کند. این فشار باعث اختلال در بازگشت خون وریدی و در نهایت تورم رگ های داخلی مقعد می شود.
- بلند کردن اجسام سنگین : فعالیت هایی مانند بدنسازی سنگین یا کارهای فیزیکی شدید ، فشار ناگهانی داخل شکم را افزایش می دهد. این فشار می تواند رگ های مقعد را گشاد کرده و بواسیر داخلی ایجاد کند.
- اسهال مزمن : دفع مکرر و تحریک مداوم ناحیه مقعد در اسهال طولانی مدت ، به دیواره رگ ها آسیب می زند و می تواند منجر به بواسیر داخلی شود.
- افزایش سن : با افزایش سن ، بافت های نگهدارنده رگ های مقعد ضعیف تر می شوند. این موضوع در مردان میانسال و سالمند احتمال بروز بواسیر داخلی را افزایش می دهد.
- عوامل ژنتیکی : در برخی مردان ، ضعف مادرزادی دیواره رگ ها یا سابقه خانوادگی بواسیر وجود دارد. این افراد حتی با فشار کمتر نیز مستعد ابتلا به بواسیر داخلی هستند.
علت بواسیر داخلی در زنان چیست؟
- بارداری : در دوران بارداری ، بزرگ شدن رحم باعث افزایش فشار بر رگ های ناحیه لگن و مقعد می شود. همچنین تغییرات هورمونی باعث شل شدن دیواره رگ ها شده و احتمال بروز بواسیر داخلی را افزایش می دهد.
- زایمان طبیعی : فشار شدید هنگام زایمان طبیعی ، به ویژه زور زدن های طولانی ، می تواند باعث گشاد شدن رگ های داخلی مقعد شود. به همین دلیل بواسیر داخلی در زنان بعد از زایمان شایع است.
- یبوست مزمن : تغییرات هورمونی ، کم تحرکی یا رژیم غذایی نامناسب در زنان می تواند باعث یبوست شود. زور زدن مکرر هنگام دفع ، عامل اصلی تورم رگ های داخلی مقعد است.
- تغییرات هورمونی : نوسانات هورمونی در دوران قاعدگی ، بارداری و یائسگی بر جریان خون و استحکام دیواره رگ ها تأثیر می گذارد. این تغییرات می توانند زمینه ساز بواسیر داخلی شوند.
- کم تحرکی و نشستن طولانی مدت : نشستن طولانی در محل کار یا منزل ، به خصوص در دوران بارداری یا پس از زایمان ، باعث کاهش گردش خون در ناحیه لگن و ایجاد فشار در رگ های مقعد می شود.
- رژیم غذایی کم فیبر : مصرف کم سبزیجات ، میوه ها و غلات کامل در زنان باعث سفت شدن مدفوع می شود. مدفوع سفت فشار دفع را افزایش داده و به رگ های داخلی مقعد آسیب می زند.
- مصرف ناکافی آب : نوشیدن آب کم ، به ویژه در دوران بارداری یا شیردهی ، باعث خشکی مدفوع می شود. این مسئله نیاز به زور زدن را افزایش داده و خطر بواسیر داخلی را بالا می برد.
- اضافه وزن و چاقی : افزایش وزن ، خصوصاً در دوران بارداری یا پس از آن ، فشار بیشتری به شکم و لگن وارد می کند و مانع بازگشت طبیعی خون از رگ های مقعد می شود.
- بلند کردن اجسام سنگین : بلند کردن وسایل سنگین در خانه یا محل کار ، به ویژه بدون رعایت اصول صحیح ، باعث افزایش فشار داخل شکم شده و می تواند بواسیر داخلی ایجاد کند.
- سابقه خانوادگی و عوامل ژنتیکی : برخی زنان به طور ارثی دیواره رگ های ضعیف تری دارند. این موضوع باعث می شود حتی فشارهای معمول نیز منجر به بواسیر داخلی شود.
تفاوت بواسیر داخلی و خارجی
بواسیر داخلی و خارجی هر دو به دلیل تورم و گشاد شدن رگ های خونی در ناحیه مقعد ایجاد می شوند اما محل ایجاد و علائم آن ها با یکدیگر تفاوت دارد. بواسیر داخلی در داخل کانال مقعد و بالاتر از خط دندانه ای ایجاد می شود و معمولاً در مراحل اولیه درد زیادی ندارد ، زیرا این ناحیه گیرنده های درد کمتری دارد. شایع ترین علامت آن خونریزی روشن هنگام دفع مدفوع است و در برخی موارد ممکن است توده ای هنگام دفع از مقعد خارج شود و سپس دوباره به داخل برگردد. در مقابل ، بواسیر خارجی در زیر پوست اطراف مقعد شکل می گیرد و به دلیل وجود پایانه های عصبی فراوان در این ناحیه ، معمولاً با درد ، تورم ، خارش و ناراحتی بیشتری همراه است. در برخی موارد نیز ممکن است در بواسیر خارجی لخته خون ایجاد شود که باعث درد شدید و ناگهانی می شود. به طور کلی تفاوت اصلی این دو نوع بواسیر در محل ایجاد ، میزان درد و نوع علائمی است که فرد تجربه می کند.
کلام پایانی
در مطالب بالا به بررسی کامل بواسیر داخلی و خطرات ناشی از آن پرداختمی. راه های درمان آن را بررسی کردیم و با انواع آن آشنا شدیم. در صورت داشتن نشانه های حاد این عارضه حتما به یک پزشک متخصص مراجعه کرده و خودسرانه عمل نکنید. دکتر علیرضا ایزدی به عنوان متخصص بیماری های گوارشی شما عزیزان را در مسیر درمان بواسیر و دیگر عارضه های مقعدی همراهی می کند و بهترین روش درمان را به شما عزیزان ارائه خواهد داد.
