یکی از مشکلات گوارشی نفخ شکم یا باد معده میباشد . نفخ شکم در نتیجه تولید شدن گاز در سیستم گوارش ایجاد میشود .این گاز به دلیل هضم غذا تولید میشود . شما با مصرف دارو و رعایت رژیم غذایی میتوانید به درمان نفخ شکم بپردازید . نفخ شکم یک فرایند طبیعی است و ممکن است برای هر شخص روزانه ۵ تا ۱۵ بار اتفاق بیفتد. افراد ، گاز تولید شده را ممکن است یا از طریق دهان و یا از طریق مقعد خارج کنند. میزان گاز تولید شده در بدن هر شخص متفاوت میباشد زیرا سیستم گوارش همه افراد از غذاهای مشابه به یک میزان گاز تولید نمیکند . هنگامی که دچار نفخ شده باشید از ناحیه شکم احساس درد میکنید و این درد به دلیل تجمع گاز یا غذا در معده ایجاد میشود و میتواند باعث خروج گاز معده شود و اگر این گاز زیاد شود و خارج نشود باعث درد در ناحیه شکم میشود. با وبسایت دکتر علیرضا ایزدی همراه باشید.
دلایل نفخ شکم
- بیماریهای التهابی روده
- انسداد روده
- بیماری کرون
- سندروم روده تحریک پذیر
- دیابت
- عدم تحمل لاکتوز
- فتوق
- گاستروپارزی : حالتی است که در آن ماهیچه های دیواری شکم به طور درست عمل نمیکنند و باعث مشکلات در هضم میشود .
- سلیاک : فردی که به این بیماری مبتلا باشد دچار اختلال آنزیم لازم برای هضم گلوتون میباشد.
معمولاً دلیل ایجاد نفخ شکم به طور مداوم نوع رژیم غذایی مصرفی و سبک زندگی شماست . برخی افراد ممکن است در هضم کربوهیدرات های خاص مشکل داشته باشند . لاکتوز و فروکتوز و کربوهیدرات گندم و لوبیا جز این دسته از مواد هستند که ممکن است برخی از افراد نتوانند آن را تحمل کنند . گاهی ممکن است این مشکل از رژیم غذایی نباشد و مواردی مانند رشد بیش از حد باکتریهای روده کوچک و یا اختلال گوارشی باعث این مشکل باشد . اگر با رعایت کردن نکات هنگام غذا خوردن و یا تغییر رژیم غذایی مشکل نفخ شکم شما حل نشد باید حتماً برای تشخیص بیماری به پزشک مراجعه کنید.
چند راهکار برای درمان نفخ شکم
- فعالیت بدنی مفید
- پیاده روی
- عدم استعمال دخانیات
- عدم مصرف نوشابه
- دریافت مشاوره از پزشک تغذیه
- خوردن داروهای گیاهی مانند برگ نعنا ، زنجبیل ، جعفری
- عدم مصرف حبوبات پخته نشده
- ماساژ شکم
- ترک کردن سیگار
- پرهیز از جویدن آدامس
- نوشیدن مایعات زیاد
- مصرف محصولات لبنی با لاکتوز کم
برخی راه کارهای درمان نفخ شکم بعد از غذا
اگر بعد از خوردن غذا دچار نفخ شکم میشوید باید برخی موارد را هنگام غذا خوردن رعایت کنید تا این مشکل برطرف شود .
تا حد امکان از خوردن مواد غذایی مانند عدس لوبیا ، نخود ، کلم و جو اجتناب کنید .
از نوشیدنیهای گاز دار استفاده نکنید و هنگام غذا خوردن از صحبت کردن خودداری کنید زیرا این کار باعث ورود هوا به معده میشود .
تند غذا خوردن و مصرف سبزی ها به صورت خام از دیگر مواردی میباشد که باعث نفخ شکم میشود .
درمان سریع نفخ شکم
اگر میخواهید نفخ شکمتان سریع درمان شود باید به پزشک مراجعه کنید تا برای شما دارو تجویز کند . برخی داروها مانند بیسموت ساب سالیسیلات و سایمتیکون باعث کاهش باد معده شما میشوند .
نفخ شکم در نوزادان
نفخ شکم در نوزادان بسیار شایع است . علت ایجاد نخ شکم در نوزادان ، وارد شدن هوا هنگام خوردن شیر میباشد . این مشکل ممکن است به دلیل موقعیت نامناسب نوزاد هنگام گرفتن سینه مادر باشد یا شیشه شیر درست در دهان او قرار نگیرد بنابراین باعث نفخ شکم میشود . معمولاً در کودکان به دلیل نوع رژیم غذایی و وارد شدن هوا هنگام خوردن و آشامیدن باعث ایجاد نفخ در شکم میشود و میتوان با تغییر رژیم غذایی به او کمک کرد اما اگر کودک شما علاوه بر نفخ شکم با مشکلاتی مانند تب ، مدفوع خونی و یا درد شکم داشته باشد باید حتماً به بهترین دکتر بیماری های مقعدی در تهران مراجعه کنید.
برای مشاوره با دکتر علیرضا ایزدی فرم تماس زیر را پر کنید.
آیا نفخ شکم باعث یبوست می شود ؟
گاهی به دلیل نوع غذا یا استرس شخص دچار یبوست میشود اما در برخی مواقع سندروم روده تحریک پذیر چنین علائمی دارد . در این شرایط شما میتوانید از داروی ملین استفاده کنید ، این دارو برای هر دو عارضه مفید میباشد . استرس میتواند بر روی دستگاه گوارش شما تاثیر بگذارد و هضم غذا کند شود و باعث نفخ شکم و یا یبوست شود . در برخی افراد ممکن استرس هضم غذا را تسریع کرده و باعث اسهال شود.
بیشتر بخوانید : درمان یبوست
درمان نفخ شکم بعد از مصرف لبنیات
نفخ شکم بعد از مصرف لبنیات معمولاً به دلیل ناتوانی بدن در هضم لاکتوز رخ می دهد. در این حالت ، آنزیم لاکتاز در روده به اندازه کافی تولید نمی شود و لاکتوز هضم نشده باعث ایجاد گاز ، دل درد و نفخ می شود. برای کاهش این مشکل می توان مصرف لبنیات پرلاکتوز مانند شیر معمولی را کمتر کرد و به جای آن از لبنیات کم لاکتوز یا بدون لاکتوز استفاده کرد. ماست ، دوغ و برخی پنیرهای کهنه معمولاً بهتر تحمل می شوند زیرا مقدار لاکتوز کمتری دارند. مصرف لبنیات همراه با غذا نیز می تواند به هضم بهتر کمک کند. برخی افراد با مصرف مکمل آنزیم لاکتاز قبل از خوردن لبنیات علائم کمتری تجربه می کنند. همچنین استفاده از دمنوش هایی مانند نعناع یا زنجبیل می تواند به کاهش گاز و نفخ کمک کند. در صورتی که این مشکل به طور مداوم تکرار شود ، بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت شود تا رژیم غذایی مناسب تری انتخاب شود و علت دقیق بررسی گردد.
درمان نفخ شکم در دوران قاعدگی
نفخ شکم در دوران قاعدگی معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی ، احتباس آب و کند شدن حرکات روده ایجاد می شود. برای کاهش آن بهتر است مصرف نمک ، غذاهای چرب ، نوشابه های گازدار و خوراکی های نفاخ مانند حبوبات در این روزها کمتر شود. نوشیدن آب کافی به دفع مایعات اضافی بدن کمک می کند و برخلاف تصور ، می تواند ورم و نفخ را کاهش دهد. مصرف غذاهای سبک ، سبزیجات پخته ، موز ، ماست پروبیوتیک و منابع منیزیم مانند مغزها می تواند مفید باشد. پیاده روی آرام ، حرکات کششی و گرم نگه داشتن شکم نیز به کاهش درد و نفخ کمک می کند. دمنوش هایی مثل زنجبیل ، نعناع یا بابونه ممکن است احساس سنگینی شکم را کمتر کنند. اگر نفخ بسیار شدید ، طولانی مدت یا همراه با درد غیرطبیعی ، خونریزی زیاد یا علائم گوارشی مداوم باشد ، بهتر است برای بررسی دقیق تر با پزشک مشورت شود.
درمان نفخ شکم بعد از خوردن حبوبات
نفخ شکم بعد از خوردن حبوبات معمولاً به دلیل وجود فیبر و قندهای پیچیده ای است که در روده به طور کامل هضم نمی شوند و در نتیجه توسط باکتری های روده تخمیر شده و گاز تولید می کنند. برای کاهش این مشکل بهتر است حبوبات را قبل از پخت چند ساعت یا یک شب در آب خیس کرده و آب آن را دور بریزید ، زیرا این کار بخشی از مواد نفاخ را کاهش می دهد. پخت کامل حبوبات نیز به هضم بهتر آن ها کمک می کند. مصرف آن ها در مقدار کم و به تدریج افزایش دادن مقدار در رژیم غذایی می تواند باعث سازگاری دستگاه گوارش شود. استفاده از ادویه هایی مانند زیره ، زنجبیل ، رازیانه یا آویشن در هنگام پخت نیز ممکن است به کاهش نفخ کمک کند. همچنین نوشیدن دمنوش نعناع یا رازیانه بعد از غذا می تواند احساس سنگینی و گاز معده را کمتر کند. جویدن کامل غذا و پرهیز از پرخوری نیز در پیشگیری از نفخ مؤثر است.
نکته ی پایانی
نفخ شکم به دلیل تولید گاز هنگام هضم و جذب غذا به وجود میآید . مشکل نفخ شکم با تغییر رژیم غذایی کمتر میشود با انجام کارهایی مثل خوردن وعده های غذایی کوچک تر ، آهسته غذا خوردن ، پرهیز از خوردن نوشابه ، صحبت نکردن هنگام غذا خوردن ، میتوانید از نفخ شکم جلوگیری کنید . از خوردن مواد غذایی مانند عدس ، لوبیا ، نخود کلم و جو که ممکن است باعث نفخ شکم و بروز آلرژی در بدن شما شود خودداری کنید .
برای درمان نفخ شکم بهتر است کارهای زیر را انجام دهید.
- پرهیز از سیگار کشیدن
- پرهیز از مصرف نوشابه
- پرهیز از خوردن مواد غذایی حاوی لاکتوز
- ورزش کردن
