چسبندگی های داخل شکمی یکی از پدیده های پیچیده در پزشکی هستند که حتی در غیاب سابقه جراحی قبلی نیز می توانند بروز پیدا کنند. این چسبندگی ها در واقع رشته های فیبری غیرطبیعی اند که میان اندام ها و بافت های شکمی ایجاد شده و حرکت طبیعی آن ها را محدود می سازند. بروز چنین حالتی می تواند با علائمی مانند درد مزمن شکم ، اختلال در عملکرد رودهها و حتی مشکلات باروری همراه باشد ؛ مسائلی که اغلب به طور ناگهانی زندگی فرد را تحت تأثیر قرار می دهند و تشخیص علت اصلی را دشوار می کنند. اهمیت این موضوع زمانی دو چندان می شود که بدانیم تشخیص و مدیریت چسبندگیهای داخل شکمی بدون سابقه جراحی ، همچنان یک چالش بالینی بزرگ برای پزشکان محسوب می شود. اگر علاقه مندید بدانید این وضعیت چگونه شکل می گیرد ، چه پیامدهایی دارد و چه راهکارهایی برای تشخیص و درمان آن پیشنهاد می شود ، ادامه این مقاله را از دست ندهید.
چسبندگی های داخل شکمی بعد از عمل جراحی
دکتر علیرضا ایزدی ، بهترین فوق تخصص جراحی کولورکتال در تهران ، اشاره می کند که چسبندگی های داخل شکمی به نوارهای بافتی غیرطبیعی گفته می شود که بین اندام های داخلی شکم یا بین اندام ها و دیواره شکم پس از جراحی تشکیل می شوند.
این چسبندگی ها در اثر التهاب یا آسیب بافتی ناشی از جراحی ، حتی در افرادی بدون سابقه جراحی قبلی ، ایجاد شده و می توانند باعث اتصال غیرطبیعی اندام هایی مانند روده ها ، رحم یا لولههای فالوپ شوند.
این عارضه ممکن است بدون علامت باشد یا علائمی مانند درد مزمن شکمی ، انسداد روده یا مشکلات گوارشی ایجاد کند. اگرچه جراحیهای شکمی مانند آپاندکتومی یا سزارین می توانند محرک اصلی باشند ، اما عوامل دیگری مانند تکنیک جراحی و پاسخ بدن بیمار نیز در بروز آن نقش دارند.
جهت دریافت مشاوره و گرفتن نوبت از دکتر علیرضا ایزدی فرم ذیل را پر کنید.
آیا چسبندگی داخل شکمی خطرناک است؟
چسبندگی های داخل شکمی در بسیاری از موارد بی ضرر هستند و بدون علامت باقی می مانند ، اما در برخی بیماران می توانند عوارض جدی ایجاد کنند. این چسبندگیها ممکن است باعث انسداد روده ، درد مزمن شکمی یا حتی ناباروری در زنان شوند؛ خصوصا اگر لوله های فالوپ یا رحم را درگیر کنند.
در موارد شدید ، انسداد کامل روده می تواند به شرایط اورژانسی مانند ایسکمی روده منجر شود که نیاز به جراحی فوری دارد. بعلاوه ، چسبندگی ها می توانند جراحی های بعدی را پیچیده تر کنند ، زیرا جدا کردن بافت های چسبیده خطر آسیب به اندام های مجاور را افزایش می دهد. با این حال ، با تشخیص به موقع و مدیریت مناسب ، می توان خطرات را کاهش داد و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید.
دلایل اصلی ایجاد چسبندگی های داخل شکمی چیست؟
چسبندگی های داخل شکمی به دلایل مختلفی پس از جراحی ایجاد می شوند که اغلب به فرآیند التهابی بدن در پاسخ به جراحی مرتبط هستند. در ادامه ، دلایل اصلی این عارضه شرح داده شده است :
| التهاب ناشی از جراحی | جراحی های شکمی باعث التهاب بافتی میشوند که میتواند منجر به تشکیل اسکار و چسبندگی شود. این مورد در جراحی های باز بیشتر دیده میشود. |
| خونریزی یا لخته داخلی | خونریزی حین یا پس از جراحی میتواند به تجمع لخته های خونی منجر شود که به عنوان محرک التهاب عمل کرده و چسبندگی ایجاد میکند. |
| تکنیک جراحی نامناسب | استفاده از تکنیک های غیرظریف یا دستکاری بیش از حد بافت ها ، احتمال آسیب و تشکیل چسبندگی را افزایش می دهد. |
| عفونت پس از جراحی | عفونت محل جراحی مانند پریتونیت میتواند التهاب شدید ایجاد کرده و منجر به چسبندگی شود. درمان سریع عفونت ضروری است. |
| واکنش بدن به مواد خارجی | بخیه ها ، دستکش های جراحی یا مواد باقی مانده میتوانند واکنش التهابی ایجاد کرده و باعث تشکیل بافت چسبنده شوند. |
چگونه چسبندگیهای داخل شکمی تشخیص داده می شود؟
بد نیست بدانید تشخیص چسبندگی های داخل شکمی معمولاً با چالش های خاصی همراه است ، زیرا این عارضه اغلب بدون علامت بوده و تنها در صورت بروز عوارضی مانند درد یا انسداد روده شناسایی می شود. پزشک ابتدا شرح حال بیمار ، از جمله سابقه جراحی و علائم مانند درد مزمن شکمی یا مشکلات گوارشی را بررسی می کند.
تصویربرداری هایی مانند سی تی اسکن ، ام آر آی یا سونوگرافی می توانند به شناسایی انسداد یا تغییرات غیرطبیعی در شکم کمک کنند ، اگرچه چسبندگیها به طور مستقیم در این روش ها همیشه قابل مشاهده نیستند.
در برخی موارد ، لاپاراسکوپی تشخیصی ، که شامل وارد کردن دوربین کوچک به شکم است ، برای تأیید وجود چسبندگی ها انجام می شود. این روش دقیق ترین راه برای مشاهده مستقیم چسبندگی ها و ارزیابی شدت آنهاست.
درمان چسبندگی های داخل شکمی چگونه انجام می شود؟!
درمان چسبندگیهای داخل شکمی به شدت علائم، عوارض ایجادشده و شرایط بیمار بستگی دارد. در ادامه ، روش های اصلی درمان به صورت موردی شرح داده شده است :
- لاپاراسکوپی برای جدا کردن چسبندگی ها : لاپاراسکوپی یک روش کم تهاجمی است که برای برش و جدا کردن چسبندگی ها استفاده می شود. این روش خطر تشکیل چسبندگی های جدید را کاهش می دهد.
- جراحی باز (لاپاراتومی) : در موارد شدید مانند انسداد کامل روده ، جراحی باز برای جدا کردن چسبندگی ها انجام می شود لازم به ذکر است ، این روش ممکن است خطر عود چسبندگی را افزایش دهد.
- فیزیوتراپی شکمی : در برخی موارد ، تمرینات ملایم تحت نظر متخصص می تواند به بهبود حرکت روده ها و کاهش علائم کمک کند. این روش برای بیماران با علائم خفیف مناسب است.
