بیرون زدگی مقعدی یکی از مشکلاتی است که ممکن است در اثر بواسیر، افتادگی بافت های داخل راست روده یا برخی اختلالات عملکردی ناحیه لگن ایجاد شود. ظاهر شدن توده یا بافتی در اطراف مقعد همیشه به معنای هموروئید نیست و تشخیص علت اصلی اهمیت زیادی دارد. گاهی این عارضه با درد ، خونریزی ، خارش و ترشح همراه است و در بعضی افراد نیز بدون هیچ علامت آزاردهنده ای مشاهده می شود. شناخت تفاوت میان هموروئید و پرولاپس رکتوم می تواند از درمان خودسرانه و طولانی شدن مشکل جلوگیری کند.
پرولاپس رکتوم چیست؟
پرولاپس رکتوم به حالتی گفته می شود که بخشی از راست روده از جایگاه طبیعی خود خارج شده و به سمت کانال مقعد و در موارد شدیدتر به خارج از بدن کشیده می شود. این وضعیت می تواند در اثر ضعف عضلات کف لگن ، یبوست مزمن ، زور زدن مکرر هنگام دفع ، افزایش سن یا سابقه برخی جراحی های ناحیه لگنی ایجاد شود.
پرولاپس رکتوم با هموروئید تفاوت دارد ، هرچند ممکن است ظاهر آن ها برای فرد مشابه باشد. در پرولاپس ، معمولاً بافتی حلقه ای یا قرمز رنگ هنگام اجابت مزاج بیرون می آید و ممکن است در مراحل ابتدایی خودبه‌خود به داخل بازگردد. در مراحل پیشرفته تر، بازگرداندن بافت به داخل دشوارتر می شود و فرد احساس سنگینی یا تخلیه ناقص پیدا می کند.
جهت دریافت مشاوره از دکتر علیرضا ایزدی ، فرم زیر را پر کنید.
علت بیرون زدگی مقعدی چیست؟
هموروئید داخلی که به مرور بزرگ شده و به سمت بیرون کشیده می شود ، یکی از شایع ترین دلایل است. با این حال ، پرولاپس رکتوم ، ضعف عضلات کف لگن ، یبوست طولانی مدت و زور زدن شدید هنگام دفع نیز می توانند در بروز آن نقش داشته باشند. در برخی افراد ، اسهال مزمن یا سرفه های طولانی مدت نیز به دلیل افزایش مکرر فشار داخل شکم ، شرایط را تشدید می کنند. بارداری و زایمان نیز می توانند در بعضی افراد باعث ضعف ساختارهای حمایتی ناحیه لگن شوند. بنابراین بررسی سابقه پزشکی ، وضعیت دفع و معاینه دقیق برای مشخص کردن عامل اصلی ضروری است.
علائم بیرون زدگی بواسیر چیست؟
اگر بیرون زدگی به دلیل هموروئید ایجاد شده باشد ، علائم می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. احساس وجود توده در اطراف مقعد ، خونریزی قرمز روشن هنگام دفع ، خارش ، سوزش ، احساس فشار و گاهی درد از نشانه های رایج هستند. هموروئید داخلی ممکن است در ابتدا بدون درد باشد ؛ زیرا بخش داخلی کانال مقعد حساسیت کمتری نسبت به درد دارد. با پیشرفت بیماری ، توده ممکن است هنگام دفع بیرون بیاید و بعد از پایان اجابت مزاج به داخل بازگردد. اگر این بیرون زدگی باقی بماند ، احتمال تحریک ، التهاب و ایجاد ناراحتی بیشتر خواهد شد.
بیرون زدگی مقعدی نشانه چیست؟
این علامت می تواند نشانه هموروئید پرولاپس شده ، پرولاپس رکتوم یا در برخی موارد مشکلات دیگری در ناحیه مقعد باشد. به همین دلیل ، صرفاً بر اساس ظاهر توده نمی توان علت را مشخص کرد. برای مثال ، توده هموروئیدی معمولاً به شکل برجستگی هایی در اطراف مقعد دیده می شود ، در حالی که پرولاپس کامل رکتوم ممکن است نمای حلقه ای داشته باشد. همچنین بیماری هایی مانند آبسه ، زگیل یا برخی ضایعات پوستی نیز می توانند به شکل برجستگی در اطراف مقعد ظاهر شوند. تشخیص افتراقی توسط پزشک ، به خصوص در صورت تداوم علائم ، اهمیت زیادی دارد.
آیا بیرون زدگی مقعدی خطرناک است؟
در بسیاری از موارد ، این مشکل فوریت پزشکی ایجاد نمی کند ؛ اما بی توجهی طولانی مدت به آن توصیه نمی شود. اگر بافت بیرون زده برای مدت طولانی خارج از مقعد باقی بماند ، ممکن است متورم ، ملتهب یا زخمی شود. درد شدید ، خونریزی قابل توجه ، تغییر رنگ بافت به بنفش یا تیره ، تب ، ترشح چرکی یا ناتوانی در بازگرداندن بافت بیرون زده از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی سریع پزشکی دارند. همچنین اگر بیرون زدگی مرتباً تکرار شود ، بهتر است علت آن بررسی شود تا بیماری زمینه ای پیشرفت نکند.
بهترین پماد برای درمان بیرون زدگی مقعدی چیست؟
باید توجه داشت که پماد معمولاً علت اصلی بیرون زدگی را برطرف نمی کند. داروهای موضعی ممکن است برای کاهش خارش ، التهاب ، سوزش یا ناراحتی ناشی از هموروئید کاربرد داشته باشند ، اما انتخاب آن ها باید بر اساس علت مشکل انجام شود. برای مثال ، اگر بیرون زدگی مربوط به هموروئید باشد ، پزشک ممکن است بسته به علائم ، داروی موضعی مناسب تجویز کند. استفاده طولانی مدت و خودسرانه از پمادهای حاوی کورتیکواستروئید نیز می تواند به پوست این ناحیه آسیب بزند. بنابراین بهتر است قبل از مصرف دارو، نوع ضایعه مشخص شود.
بیرون زدگی مقعدی بدون درد و خونریزی نشانه چیست؟
در بسیاری از موارد ، چنین حالتی می تواند با هموروئید داخلی پرولاپس شده یا مراحل ابتدایی پرولاپس رکتوم ارتباط داشته باشد. نبود درد یا خونریزی به معنی بی اهمیت بودن مشکل نیست ، زیرا بعضی از بیماری های مقعدی در مراحل اولیه علامت قابل توجهی ایجاد نمی کنند.
اگر توده فقط هنگام اجابت مزاج بیرون می آید و بعد خود به خود به داخل برمی گردد ، ممکن است مشکل در مراحل ابتدایی باشد. اما اگر توده به تدریج بیشتر بیرون بماند ، نیاز به فشار دست برای بازگرداندن آن داشته باشد یا به صورت دائمی خارج از مقعد قرار گیرد ، معاینه تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
درمان بیرون زدگی مقعدی چگونه انجام می‌شود؟
درمان کاملاً به علت و شدت بیماری بستگی دارد. در موارد خفیف هموروئید ، اصلاح عادات دفع ، مصرف فیبر کافی ، نوشیدن آب مناسب ، جلوگیری از زور زدن و درمان یبوست می تواند به کاهش علائم کمک کند. برخی بیماران نیز به داروهای موضعی یا درمان های غیرجراحی نیاز دارند.
اگر هموروئید پیشرفته باشد یا پرولاپس رکتوم وجود داشته باشد ، ممکن است درمان های تخصصی تر ضرورت پیدا کنند. در برخی شرایط از روش های کم تهاجمی و در موارد پیشرفته از جراحی استفاده می شود. تشخیص دقیق پیش از انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد ؛ زیرا درمان هموروئید با پرولاپس رکتوم یکسان نیست.
چه زمانی باید برای پرولاپس رکتوم به پزشک مراجعه کرد؟
هر نوع توده جدید یا مداوم در ناحیه مقعد بهتر است توسط پزشک بررسی شود ، به ویژه اگر همراه با خونریزی ، درد ، ترشح ، تغییر عادت دفع یا احساس تخلیه ناقص باشد. همچنین بیرون زدگی مکرر یا توده ای که دیگر به داخل بازنمی گردد ، نباید صرفاً با پمادهای خانگی درمان شود. در نهایت ، بیرون زدگی مقعدی یک علامت است ، نه یک تشخیص قطعی. مشخص شدن علت دقیق آن، نخستین قدم برای انتخاب درمان مؤثر و جلوگیری از عود یا پیشرفت بیماری محسوب می شود.
