این بیماری در نوزادان که به نام فیشر مقعد نیز شناخته میشود، در واقع یکی از بیماریهای رایج دستگاه گوارش است. کودک شما شاید در هر سنی که باشد درگیر شقاق مقعدی شود. همانطور که میدانید شقاق بیماری مزمن و دردناکی است که هرچه سریعتر باید در نوزادان درمان شود. چراکه در غیر این صورت شقاق مقعدی گسترش یافته یا عفونی میشود.ما در این مقاله قصد داریم تا به علت شقاق مقعدی در نوزادان و راهکارهای درمان آن بپردازیم. پس برای آشنایی با علت شقاق مقعدی در نوزادان با ما تا انتهای این مقاله از همراه باشید.
شقاق نوزاد چیست؟
همان طور که در مطالب بالا اشاره شد شقاق یا فیشر نوزاد یکی از بیماریهای رایج دستگاه گوارشی است که متاسفانه شاید، فرد در هر سنی به آن مبتلا گردد. ابتلا به شقاق حتّی در کودکان و نوزادان هم بسیار رایج است. درواقع شقاق بیماری مزمن و بسیار دردناکی است که در صورت درمان نشدن شاید عامل عفونی شدن بافت مقعد بشود. شقاق مقعد هنگام اتفاق میافتد که پوشش مخاطی مقعد دچار آسیب و پارگی گردد. معمولاً فیشر مقعد نوزاد شاید به صورت یک شکاف یا یک ترک کوچک در پوست مقعد کودک ایجاد شود. امّا در موارد شدیدتر نیز شاید شاهد وجود خون در پوشک یا دستمال مرطوب کودک نیز باشیم.
شما به محض رویت خون در مقعد یا مدفوع نوزاد حتماً باید به پزشک متخصص مراجعه کنید تا علت آن را مورد بررسی قرار گیرد. در صورت تشخیص شقاق نیز باید خیلی سریع جهت درمان آن اقدام نمود. چراکه این بیماری بسیار دردناک است و کودک یا نوزاد را آزار خواهد داد. همچنین تعلل در اقدام به درمان شقاق مقعد نوزاد، شاید موجب عفونتهای مزمن هم بشود.
علت شقاق مقعدی در نوزادان
بهطور کلی بروز شقاق مقعد در نوزادان دلایل متفاوتی دارد. در این بخش از مقاله به مهمترین و شایعترین دلایل بروز شقاق در کودکان و نوزادان خواهیم پرداخت.
- اختلالات زمینه ای : شقاق مقعدی در نوزادان، برخی اوقات با اختلالات زمینهای ارتباط دارد. مثلاً بیماری کرون که یک اختلال التهابی روده بوده که میتواند عامل ایجاد علت شقاق مقعدی در نوزادان شود.
- اختلال در دفع : علائم یبوست و اسهال هم میتواند عامل مهم در ایجاد شقاق مقعد در نوزادان باشد. خصوصاً اگر این مشکل مزمن و تکرار هم شود.
- عدم رعایت نکات بهداشتی : درواقع عدم رعایت نکات بهداشت پوستی در زمان تعویض پوشک نوزاد، شاید خود به تنهایی موجب به وجود آمدن مشکلات پوستی، عفونی و دفعی همانند شقاق مقعدی در نوزادان شود.
- رژیم غذایی نامناسب : چنانچه کودک یا نوزاد شما شروع به استفاده از غذاهای جامد کرده باید در انتخاب رژیم غذایی او دقت لازم را داشته باشید. استفاده از غذاهای جامد در حجمی بالا ، شاید موجب بروز یبوست شود. پس جهت جلوگیری از این امر، حتماً باید در رژیم غذایی کودک خود از فیبر و سبزیجات مفید هم بهره ببرید.
غیر از موارد مذکور در مطالب بالا از دیگر عوامل ابتلا به این بیماری شقاق مقعدی در نوزادان میتوان به موارد زیر هم اشاره کرد:
- کم تحرکی کودک
- کمبود مصرف مایعات خصوصاً آب
- اسهال مزمن
- انواع بیماریهای گوارشی، روده و انگلها
- تنگی مقعد
علائم شقاق مقعدی در نوزادان
شناخت و توجه به علائم شقاق مقعدی در نوزادان از اهمیت بالایی برخوردار است. چراکه با توجه به موارد مذکور در مطالب بالا چنانچه این مشکل دیر تشخیص داده شود، زخم مقعد پیشرفت خواهد کرد و به فیشر مزمن مبدل میشود. در چنین وضعیتی غیر از سختتر شدن درمان، کودک و نوزاد متحمل درد و ناراحتی بیشتری میشود. از مهمترین علائم علت شقاق مقعدی در نوزادان و کودکان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- دردهای شدید مقعد در زمان دفع
- قرمزی و التهاب ناحیه اطراف مقعد
- مشاهده زخمی طولی و عمیق
- خونریزی مقعدی به رنگ روشن
- مشاهده خون در مدفوع کودک
- خارش و سوزش مقعد
- تورم مقعد
- تب
- اجتناب از اجابت مزاج بهدلیل شدت درد
در ادامه مقاله به راهکارهای درمان شقاق مقعدی در نوزادان خواهیم پرداخت، پس همچنان با ما در وبسایت دکتر علیرضا ایزدی همراه باشید.
روش های درمان شقاق مقعدی در نوزادان
بهطور معمول شقاق در نوزادان با روشهای سادهای درمان خواهد شد. از رایجترین روشها جهت درمان شقاق نوزاد، استفاده از پماد برای درمان زخم است. همچنین تغییر سبک زندگی کودک، از دیگر راههای درمان شقاق و جلوگیری از بروز مجدد آن در نوزادان است. در اینجا منظور از تغییر در سبک زندگی نوزاد این است که مثلاً مقدار تحرک نوزاد را افزایش دهید. علاوه بر این چند دقیقه در روز پاهای نوزاد را بهصورت حرکت ورزشی دوچرخه حرکت دهیم.
درمان خانگی شقاق مقعدی در نوزادان
در اغلب اوقات شقاق مقعد نوزاد یا کودک، با استفاده از درمانهای خانگی طی مدت ۴ الی ۶ هفته، بهصورت کامل بهبود مییابد. امّا توجه داشته باشید که تمام موارد باید در کنار هم صورت پذیرند و هیچکدام از درمانهای خانگی که در این مقاله ذکر میشود به تنهایی نمیتواند باعث بهبود شقاق نوزاد یا کودک شما شود.
1- حمام آب گرم
هر روز 3 مرتبه به مدت 20 دقیقه نوزاد خود را در آب گرم قرار دهید. او را یک لگن یا وان آب گرم بگذارید و به آب، کمی جوش شیرین اضافه کنید. توجه نمایید که از هیچ صابونی در ناحیه تحریک شده استفاده نشود. پس از این مرحله، ناحیه مقعد کودک را به آرامی خشک نمایید.
2- استفاده از پماد برای درمان شقاق مقعدی در نوزادان
استفاده از پماد جهت درمان شقاق نوزاد به عنوان یک روش درمان خانگی، گزینه بسیار مناسبی است. زیرا پمادهای مناسب میتوانند علائم و درد ناشی از شقاق مقعد را رفع نمایند. چند نمونه از بهترین پمادها جهت درمان شقاق مقعد عبارتند از:
- آنتی فیشر
- لیدوکائین
- گلیسیرین تری نیترات
- مسدود کننده کانال کلسیم
- تتراسایکلین
3- مواد غذایی مؤثر جهت شقاق مقعدی در نوزادان
- لیمو
- روغن زیتون
- بلغور جو دوسر
- موز
- زردچوبه
- شیر
- حبوبات
غیر از موارد ذکر شده در ادامه مقاله شما را با درمان با لیزر برای بیماری شقاق مقعدی نوزادان آشنا خواهیم کرد.
استفاده از لیزر جهت درمان شقاق نوزاد
درمان شقاق مقعدی در نوزادان با لیزر، بهترین و موثرترین راهکار درمانی است که توسط پزشک معالج به شما پیشنهاد میگردد. از مزیت استفاده از این روش میتوان به عدم ایجاد عارضۀ جانبی، ترمیم نواحی آسیب دیده بدن اشاره کرد. چراکه استفاده از لیزر میتواند موجب شود تا نوزاد شما برای همیشه از این بیماری دردناک خلاص شود. همچنین استفاده از لیزر مقعد جهت درمان شقاق نوزاد می تواند از بروز مجدد این عارضه و عود کردن آن نیز جلوگیری نماید.
چگونه شقاق مقعدی در نوزادان را تشخیص دهیم ؟
شقاق مقعدی در نوزادان یک مشکل شایع و معمولا خوش خیم است که می تواند باعث ناراحتی و درد هنگام دفع مدفوع شود. والدین اغلب با دیدن خون قرمز روشن روی پوشک یا مشاهده گریه نوزاد هنگام دفع متوجه این مشکل می شوند. یکی از نشانه های اصلی شقاق مقعدی ، ایجاد ترک یا بریدگی کوچک در پوست اطراف مقعد است که معمولا در ناحیه پشتی مقعد دیده می شود و ممکن است با التهاب یا تورم خفیف همراه باشد. نوزادانی که دچار یبوست هستند بیشتر در معرض این مشکل قرار می گیرند ، زیرا عبور مدفوع سفت باعث فشار روی پوست حساس مقعد می شود. برخی نوزادان ممکن است هنگام دفع دچار بی قراری ، گریه یا کشیدن پاها به سمت شکم شوند. مشاهده تغییر رنگ پوست ، خونریزی خفیف یا درد هنگام لمس نیز می تواند به تشخیص کمک کند. در صورت شک ، معاینه توسط پزشک اطفال یا متخصص گوارش می تواند اطمینان دهد که شقاق مقعدی است و نه مشکل دیگری و راهنمایی های لازم برای درمان و پیشگیری ارائه شود.
پماد مناسب برای شقاق نوزاد
برای درمان شقاق مقعدی در نوزادان ، انتخاب پماد مناسب اهمیت زیادی دارد زیرا پوست نوزاد بسیار حساس است. معمولا پمادهایی که خاصیت التیام بخشی و تسکین درد دارند مانند ژل های حاوی آلوئه ورا و ویتامین E، مورد استفاده قرار می گیرند. برخی پمادهای گیاهی با ترکیبات ضدالتهابی نیز می توانند به ترمیم سریع تر ترک های کوچک کمک کنند. پیش از استفاده ، ناحیه مقعد باید با آب ولرم شسته و به آرامی خشک شود تا پماد بهتر جذب شود. دوره درمان باید کوتاه و تحت نظر پزشک باشد و در صورت مشاهده علائم غیرعادی مانند خونریزی شدید ، تورم یا ترشح ، مراجعه فوری به پزشک لازم است. هم زمان با استفاده از پماد ، رفع علت زمینه ای شقاق مانند یبوست از طریق تغییر رژیم غذایی یا نرم کننده مدفوع اهمیت دارد تا مشکل به طور کامل برطرف شود.
رژیم غذایی مادر برای پیشگیری از شقاق نوزاد
رژیم غذایی مادر می تواند نقش مهمی در پیشگیری از شقاق مقعدی نوزاد داشته باشد ، به خصوص اگر نوزاد با شیر مادر تغذیه می کند. مصرف مواد غذایی حاوی فیبر بالا مانند میوه ها ، سبزیجات و غلات سبوس دار به تنظیم دستگاه گوارش مادر و نوزاد کمک می کند و احتمال یبوست را کاهش می دهد. نوشیدن مایعات کافی و هیدراته ماندن بدن نیز باعث روان تر شدن شیر و جلوگیری از خشکی مدفوع نوزاد می شود. مصرف مواد غذایی ملایم و کم چرب و اجتناب از غذاهای محرک مانند غذاهای پرادویه ، کافئین و غذاهای خیلی شیرین می تواند ناراحتی معده نوزاد را کاهش دهد. همچنین پروبیوتیک ها و ماست های طبیعی می توانند به تعادل فلور روده نوزاد کمک کنند و عملکرد روده را بهبود بخشند. رعایت یک رژیم غذایی متعادل و سالم برای مادر نه تنها سلامت او را تأمین می کند ، بلکه به پیشگیری از مشکلاتی مثل شقاق مقعدی در نوزاد نیز کمک می کند.
عوارض شقاق مقعدی در نوزادان
عوارض شقاق مقعدی در نوزادان معمولا جدی نیستند اما می توانند باعث ناراحتی و مشکلات کوتاه مدت شوند. به صورت موردی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- درد و بی قراری هنگام دفع مدفوع
- گریه شدید و کشیدن پاها به سمت شکم در حین اجابت مزاج
- خونریزی خفیف یا مشاهده خون روی پوشک
- تغییر رنگ یا التهاب پوست اطراف مقعد
- خواب نامنظم و اختلال در تغذیه به علت درد
- احتمال ایجاد شقاق مزمن در صورت درمان نشدن
- ریسک اندک عفونت در صورت وجود ترک عمیق یا تماس با باکتری ها
این عوارض معمولا با مراقبت های مناسب ، رعایت بهداشت و درمان ساده قابل کنترل و پیشگیری هستند.
نتیجهگیری
ما در این مقاله قصد داشتیم تا شما را با علت شقاق مقعدی در نوزادان بهصورت جامع آشنا نماییم. در ادامه به بررسی راهکارهای درمان این بیماری در نوزادان و کودکان پرداختیم.امید است مقاله علت شقاق مقعدی در نوزادان و راهکارهای درمان آن مورد توجه شما مخاطبین محترم قرار گرفته باشد. لطفاً پس از مطالعه مقاله نظرات و تجارب شخصی خود را در این زمینه با ما در سایت دکتر علیرضا ایزدی به اشتراک بگذارید.
