راهکار های درمان یبوست در کودکان با توجه علل آن بسیار تفاوت دارد. بهترین روش جهت رفع یبوست به ویژه در کودکان ، نوشیدن آب کافی در طول روز ، تحرک و خوردن غذاهای حاوی فیبر است. د رواقع به واسطه بهره مندی از این استراتژی ساده ، اکثریت کودکان میتوانند از عارضه یبوست به راحتی عبور نمایند و دوباره به حرکات طبیعی روده بازگردند. در این مقاله قصد داریم تا به موضوع راهکار های درمان یبوست در کودکان بپردازیم. چنانچه شما هم به دنبال درمان یبوست کودکان هستید ، برای آشنایی با رفع این عارضه تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.
عارضه یبوست چیست؟
بهترین دکتر بیماری های گوارشی تهران ، دکتر علیرضا ایزدی یبوست را عارضه ای می داند که به دلایل مختلف میتواند در نوزادان ، کودکان و بزرگسالان ایجاد شود. مثلاً دلیل یبوست در افراد بزرگسال اغلب مصرف غذای رژیمی بد با فیبر پایین، مصرف کم آب در طول شبناه و روز، عدم توجه دفع به موقوع مدفوع، عدم تحرک، دروان بارداری، پکهولت سن و تغییرات سبک زندگی به خاطر سفر یا استرس و مصرف بعضی داروهای خاص ایجاد میشود.
امّا عارضه یبوست در نوزادان و کودکان، میتواند به علل مختلفی به وجود بیاید. شایان ذکر است که اگز یبوست بهصورت خفیفی باشد و مزمن نیست، مراحل درمان بسیار راحتتر است. چراکه این عارضه هنوز به مرحلهای نرسیده که قادر باشد سلامت بدن و گوارش کودکان را تحت تأثیر خودش قرار بدهد. درواقع یبوست کودکان بهصورت خفیف با روش های مختلفی قابل درمان خواهد بود، در در ادامه به معرفی هر کدام از آنها میپردازیم.
علل یبوست در اطفال و نوزادان
همانطور که در مطالب بالا عنوان شد ، علت اصلی ابتلای نوزادان و کودکان به عارضه یبوست با بزرگسالان کمی تفاوت دارد. از دلایل ایجاد عارضه یبوست در اطفال و نوزادان میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- در کودک و نوزاد شاید ابتلا به عارضه هایی مانند سیستیک فیبروزیس ، دیابت ، کم کاری تیروئید و نقوص مادرزادی در روده و مقعد موجب پدیدار شدن یبوست بشود.
- از علت هایی دیگر یبوست در نوزادان و کودکان ، می توان به مصرف کم مایعات در طول ، استفاده غذاهای نا سالم و کم فیبر و تغییر نوع شیر خشک در نوزادان اشاره نمود.
- مصرف خوارکی و غذاهای دیر هضم هم باعث میشود تا حرکات دودی روده کاهش یابد. همین موضوع از دیگر دلایل ایجاد عارضه یبوست در کودکان محسوب میشود. از مواد غذاهای دیر هضم که برای کودکان مناسب نیستند میتوان به موز، برنج، نان سفید، سیبزمینی، ماست، پنیر و پاستا اشاره نمود.
- اگر نوزاد و یا کودک به استفاده از داروهایی مثل ایبوپروفن، انواع آنتیبیوتیک، استأمینوفن و یا مکملهای آهن نیاز دارد، آنها میتوانند باعث ایجاد یبوست باشند.
- از دلایل دیگر پدیدار شدن یبوست در نوزادان و کودکان باید به وجود آلرژی غذایی در آنها اشاره نماییم.
- اختلالات متابولیکی در نوزادان و اطفال هم یکی دیگر از علل به وجود آمدن یبوست محسوب میشود. همچنین اختلالات متابولیسم و وجود مشکلاتی ژنتیکی در نوزاد و کودک باعث میشود تا در تبدیل پروتئین ، کربوهیدرات و چربیها به انرژی مشکلاتیایجاد شود. ذکر این نکته ضرورت دارد که در طی یک چرخه طبیعی زمانی که نوزاد شیر یا غذا میخورد، آنزیم موجود در سیستم گوارشش ، غذا یا شیر را تجزیه نموده و آن را به قند یا اسیدهای لازم برای بدن مبدل مینماید.
علاوه بر موارد مذکور ، اگر کودک به اختلالات متابولیکی دچار شود، این چرخه به درستی اتفاق نمیافتد و همین امر از علتهای اصلی ابتلا به عارضه یبوست بهحساب میآید.
علائم یبوست نوزاد
قبل از پرداختن به این موضوع باید بدانیم که چیزی برای درمان یبوست نوزاد مناسب است؟. باید به این نکته مهم اشاره کرد که والدین با دیدن چه علائمی قادرند متوجه مشکل یبوست در کودکان شان شوند؟
علائم بارز یبوست در نوزاد عبارتند از:
- مدفوع نوزاد کم است و دفعش به دشواری صورت میپذیرد.
- در زمان دفع مدفوع نوزاد فشار زیادی به خود وارد میکند.
- مدفوع نوزاد مثل سنگریزههای کوچک دفع بشود.
- شکم نوزاد به ورم دچار شده باشد.
- نوزاد در چنین شرایطی، یا گرفتگیهای دردناکی مواجه میشود.
بهترین میوه ها برای رفع یبوست کودکان
| میوه | ویژگی برای رفع یبوست |
|---|---|
| سیب (با پوست) | حاوی فیبر محلول و نامحلول برای تنظیم حرکات روده |
| گلابی | فیبر بالا و آب زیاد برای نرم شدن مدفوع |
| آلو (خصوصاً خشک) | حاوی سوربیتول برای تحریک روده و تسهیل دفع |
| کیوی | فیبر بالا و آنزیمهای طبیعی برای بهبود هضم |
| توتفرنگی و توت سیاه | فیبر و آنتیاکسیدانها برای عملکرد بهتر روده |
| موز (رسیده) | به تنظیم حرکات روده کمک میکند؛ موز نارس ممکن است یبوست ایجاد کند |
درمان یبوست نوزاد در خانه
بهطور کلی جهت درمان عاضه یبوست نوزاد میتوان به جای دارو، از راهکارهای خانگی بهره برد. چنانچه کودکتان هنوز شیرخوار است و قادر به خورندن غذا نیست، میتوان روزانه بین 2 تا 4 اونس آب میوه مثل آب گلابی، گیلاس یا سیب به کودک بدهید. در چنین شرایطی باید مدفوعش را کنترل نمایید تا اگر خیلی شل شد، آب و یا مایعات کمتری به او بخورانید. ولی چنانچه کودکتان به سنی رسیده باشد توان خورن غذا را دارد، میتوان به ازای برنج از جو دوسر در غذایش استفاده نمود. با توجه به آنکه عموم مادران به کودکشان فرنی با آرد برنج و یا نشاسته برنج میدهند، همین غذا میتواند عاملی برای ایجاد یبوست در کودک شما باشد. از روشهای دیگر درمان یبوست نوزاد و کودک در منزل میتوان به مصرف کم روغن زیتون، بادام و روغن کرچک برای درمان یبوست کودکانن بهره برد.
درمان خانگی یبوست کودکان
برای درمان یبوست کودکان از روشهای خانگی زیر استفاده می شود:
- حمام آب گرم و با ماساژ بسیار در آرامش کودک نقش دارد و باعث بهتر شدن حرکات دودی روده میشود.
از روشهای دیگر درمان خانگی یبوست در اطفال بهرهمندی از خوراکهایی مثل حریره بادام، پوره میوه و انواع سبزیجات است. چراکه غذاهای فیبر دار در درمان یبوست اطفال نقش مهمی دارند. - خوراندن آب ولرم چندین بار در روز کمک می نماید تا عمل دفع کودکان به سادگی صورت پذیرد.
- خوراندن ماست، روغن زیتون و میوه ملین از خشکی مزاج کودکان جلوگیری مینماید.
- استفاده از انجیر و آلو بهصورت خشک و تازه در درمان یبوست اطفال بسیار موثر اسشت. برای این کار شما میتوانید ابتدا تعدادی انجیر را خیس و در شب به کودک بخورانید.
- سبزیجات از نظر برخورداری از فیبر، درمان بسیار موثری برای یبوست محسوب میشوند. درواقع خوراندن سبزیجاتی مثل اسفناج و کاهو میتواند به درمان یبوست کمکی شایان نماید.
- خواص میوهها را هم نمیتوان در درمان یبوست کودکان نادیده بگیریم. خوردن میوههایی مثل کیوی، سیب، انگور، گلابی، آناناس و هندوانه میتواند به درمان یبوست آنها کمک کند.
- از دیگر راهکارهای درمان یبوست اطفال میتوان به داشتن تحرک و جنب و جوش در آنها اشاره کرد.
چه زمانی یبوست در کودکان خطرناک است ؟
یبوست در کودکان معمولاً مشکل جدی نیست ، اما در برخی موارد میتواند خطرناک شود. اگر یبوست به مدت طولانی ادامه داشته باشد یا با علائم هشدار دهنده ای مانند درد شدید شکم ، کاهش اشتها ، وجود خون در مدفوع ، تورم شکم یا کاهش وزن همراه باشد ، باید جدی گرفته شود. یبوست شدید و طولانی مدت ممکن است باعث ایجاد شقاق مقعدی ، هموروئید (بواسیر) و حتی انسداد روده شود که نیاز به مداخله پزشکی دارد. همچنین ، در برخی موارد ، یبوست مزمن میتواند باعث بیا ختیاری مدفوع (اصطلاحاً انکوپرزیس) شود که کودک کنترل خود را از دست میدهد. بنابراین ، اگر یبوست کودک شدید ، طولانی مدت یا همراه با علائم خطر باشد ، مراجعه به پزشک ضروری است.
پیشگیری از یبوست در کودکان
توجه والدین به سلامت گوارشی کودکان نقش مهمی در پیشگیری از مشکلاتی مانند یبوست دارد. یبوست اگر به موقع کنترل نشود ، میتواند باعث ناراحتی کودک ، کاهش اشتها و حتی مشکلات جدی تری مانند درد شکم و شقاق مقعدی شود. با رعایت برخی نکات ساده در سبک زندگی و تغذیه کودک ، میتوان از بروز این مشکل جلوگیری کرد و سلامت دستگاه گوارش او را تضمین کرد.
- مصرف فیبر کافی : تغذیه کودک با میوه ها ، سبزیجات ، غلات سبوس دار و حبوبات به بهبود حرکات روده کمک می کند.
- نوشیدن مایعات : مصرف آب کافی و مایعات طبیعی مانند آب میوه های تازه به نرم شدن مدفوع کمک میکند.
- فعالیت بدنی منظم : بازی های حرکتی و ورزش باعث تحریک روده ها و پیشگیری از یبوست می شود.
- ایجاد عادت منظم دستشویی رفتن : تشویق کودک به رفتن منظم به دستشویی ، به خصوص بعد از غذا ، از تجمع مدفوع و سخت شدن آن جلوگیری می کند.
- پرهیز از مصرف بیش از حد لبنیات و فست فود : برخی غذاهای چرب ، فستفود ها و مصرف زیاد لبنیات می توانند باعث یبوست شوند.
- استفاده از پروبیوتیک ها : ماست پروبیوتیک و مکمل های مناسب با مشورت پزشک میتوانند به تنظیم عملکرد روده ها کمک کنند.
نتیجه گیری
ما در این مقاله به علل ایجاد عارضه یبوست در اطفال و نوزادان پرداختیم. سپس علائم و راهکار های درمان یبوست را مورد بررسی قرار دادیم. به این نکته توجه داشته باشید چنان که پس از طی این مراحل بهبودی در کودک شما حاصل نشد، مراجعه به پزشک مربوطه بسیار ضروری خواهد بود. امید است مقاله راهکار های درمان یبوست در کودکان برای شما مخاطبین محترم مفید بوده باشد. لطفاً نظرات و تجارب شخصی خود را در زمینهی درمان یبوست با ما در در وبسایت دکتر علیرضا ایزدی به اشترک بگذارید.
جهت دریافت مشاوره از دکتر علیرضا ایزدی ، فرم زیر را پر کنید.
