بیماری مولوسکوم یا زگیل آبکی یکی از عفونت های ویروسی پوست است که باعث ایجاد برجستگی های کوچک ، گرد و معمولاً بدون درد روی سطح پوست می شود. این بیماری بیشتر در کودکان دیده می شود ، اما بزرگسالان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. زگیل های آبکی معمولاً خطر جدی برای سلامتی ندارند و در بسیاری از موارد با گذشت زمان خود به خود برطرف می شوند ؛ با این حال ، به دلیل قابلیت انتقال ویروس ، تشخیص و رعایت نکات مراقبتی اهمیت زیادی دارد. شناخت علائم ، راه های انتقال و روش های درمان مولوسکوم به جلوگیری از گسترش ضایعات و انتقال آن به دیگران کمک می کند.
بیماری مولوسکوم یا زگیل آبکی چیست؟
مولوسکوم کنتاژیوزوم یک عفونت ویروسی سطحی پوست است که عامل ایجاد آن ویروسی از خانواده پاکس ویروس هاست. این ویروس پس از ورود به پوست ، باعث ایجاد برجستگی هایی کوچک و مرواریدی می شود که گاهی در مرکز آن ها فرورفتگی مشخصی وجود دارد.
ضایعات ممکن است به صورت تکی یا گروهی ظاهر شوند و در قسمت های مختلف بدن مانند دست ها ، پاها ، شکم، صورت ، زیر بغل و ناحیه تناسلی دیده شوند. زگیل آبکی با زگیل معمولی و یا زگیل مقعدی تفاوت دارد و نباید این دو بیماری را یکسان در نظر گرفت. مولوسکوم معمولاً خوش خیم است ، اما به دلیل مسری بودن می تواند از یک قسمت بدن به قسمت های دیگر یا از فردی به فرد دیگر منتقل شود.
جهت دریافت مشاوره از دکتر علیرضا ایزدی ، فرم زیر را پر کنید.
علائم زگیل آبکی چیست؟
مهم ترین علامت بیماری مولوسکوم ، ایجاد برجستگی های کوچک روی پوست است. این ضایعات معمولاً اندازه ای حدود ۲ تا ۵ میلی متر دارند و ممکن است به مرور تعدادشان افزایش پیدا کند. علائم رایج زگیل آبکی عبارت اند از:
- ظاهر براق و نسبتاً مرواریدی
- وجود فرورفتگی کوچک در مرکز ضایعه
- خارش خفیف یا احساس تحریک پوستی
- قرمزی و التهاب اطراف برجستگی ها در برخی موارد
- رنگ سفید ، صورتی یا نزدیک به رنگ طبیعی پوست
- برجستگی های گرد ، کوچک و گنبدی شکل روی پوست
این ضایعات معمولاً دردناک نیستند ؛ اما خاراندن یا دست‌کاری آن ها ممکن است باعث التهاب ، عفونت باکتریایی و گسترش ویروس شود. قرمز شدن برجستگی ها گاهی نشانه واکنش سیستم ایمنی و شروع روند بهبودی است.
علت ایجاد بیماری مولوسکوم چیست؟
عامل اصلی ایجاد این بیماری ، ورود ویروس مولوسکوم به لایه سطحی پوست است. ویروس می تواند از طریق تماس مستقیم با ضایعات فرد آلوده یا تماس با وسایلی که به ویروس آلوده شده اند ، منتقل شود. از مهم ترین عوامل انتقال زگیل آبکی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تماس با تجهیزات ورزشی یا وسایل آلوده
- تماس مستقیم پوست با پوست فرد مبتلا
- استفاده مشترک از حوله ، لباس یا وسایل شخصی
- خاراندن ضایعات و انتقال ویروس به قسمت های سالم بدن
- تماس جنسی با فرد مبتلا ، به خصوص در بزرگسالان دارای ضایعات ناحیه تناسلی
تراشیدن مو یا اصلاح کردن روی ناحیه آلوده نیز ممکن است موجب انتقال ویروس به بخش های مجاور شود. به همین دلیل ، دست کاری برجستگی ها و استفاده مشترک از وسایل شخصی باید به حداقل برسد.
زگیل آبکی در چه قسمت هایی از بدن ایجاد می شود؟
مولوسکوم می تواند تقریباً در هر قسمت از بدن ظاهر شود ؛ اما محل ایجاد ضایعات تا حدی به سن فرد و نحوه انتقال ویروس بستگی دارد. در کودکان ، برجستگی ها بیشتر روی شکم ، سینه ، دست ها ، پاها ، صورت و چین های پوستی دیده می شوند. در بزرگسالان نیز ممکن است ضایعات روی شکم ، ران ها و ناحیه تناسلی ایجاد شوند.
اگر انتقال ویروس از طریق تماس جنسی اتفاق افتاده باشد ، احتمال مشاهده زگیل های آبکی در اطراف ناحیه تناسلی بیشتر است. وجود ضایعات در نزدیکی چشم ، پلک یا اندام تناسلی نیازمند بررسی پزشک است ؛ زیرا تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان در این نواحی اهمیت بیشتری دارد.
آیا زگیل آبکی واگیردار است؟
بله. مولوسکوم یک بیماری مسری است و تا زمانی که ضایعات فعال روی پوست وجود دارند ، احتمال انتقال ویروس به دیگران یا سایر قسمت های بدن فرد مبتلا مطرح است. البته این موضوع به معنای لزوم دوری کامل از فعالیت های روزمره نیست. برای کاهش احتمال انتقال بیماری بهتر است ضایعات با لباس یا پانسمان مناسب پوشانده شوند ، حوله و لباس شخصی به صورت مشترک استفاده نشود و فرد از خاراندن یا فشردن برجستگی ها خودداری کند. رعایت بهداشت دست ها نیز نقش مهمی در جلوگیری از انتقال ویروس دارد.
روش تشخیص بیماری مولوسکوم چگونه است؟
تشخیص زگیل آبکی معمولاً با معاینه ظاهری پوست توسط متخصص پوست انجام می شود. پزشک شکل، اندازه ، رنگ و محل ضایعات را بررسی می کند و وجود فرورفتگی مرکزی می تواند به تشخیص کمک کند. در بیشتر موارد ، نیازی به آزمایش خاصی نیست ؛ اما اگر ظاهر ضایعات غیرمعمول باشد یا احتمال بیماری های پوستی دیگری مطرح شود ، ممکن است بررسی های تکمیلی یا نمونه برداری از پوست ضرورت پیدا کند.
تشخیص افتراقی اهمیت زیادی دارد ؛ زیرا برخی بیماری ها مانند زگیل تناسلی ، فولیکولیت و دیگر ضایعات پوستی ممکن است ظاهری مشابه داشته باشند. بنابراین ، تشخیص مولوسکوم صرفاً بر اساس مشاهده عکس یا توضیحات اینترنتی قابل اطمینان نیست.
بهترین روش درمان زگیل آبکی چیست؟
درمان مولوسکوم به سن بیمار، تعداد ضایعات ، محل درگیری ، وضعیت سیستم ایمنی و میزان ناراحتی فرد بستگی دارد. در بسیاری از افراد سالم ، ضایعات بدون درمان خاصی از بین می روند ؛ اما گاهی برای کاهش احتمال انتقال ، رفع ناراحتی یا جلوگیری از باقی ماندن ضایعات ، درمان پزشکی توصیه می شود. روش های درمانی رایج عبارت اند از:
- کانتاریدین: این ماده توسط پزشک روی ضایعات قرار می گیرد و با ایجاد تاول کنترل شده به برطرف شدن آن ها کمک می کند.
- کورتاژ: پزشک با ابزار مخصوص ، برجستگی های پوستی را به صورت کنترل شده خارج می کند. این روش ممکن است با بی حسی موضعی انجام شود.
- کرایوتراپی: در این روش پزشک با استفاده از سرمای شدید ، معمولاً نیتروژن مایع ، ضایعات را تخریب می کند. ممکن است برای تکمیل درمان به
- چند جلسه نیاز باشد.
داروهای موضعی: در برخی بیماران ، داروهای تجویزی مانند ژل بردازیمِر یا سایر درمان های موضعی متناسب با شرایط بیمار استفاده می شوند.
انتخاب روش مناسب باید توسط پزشک انجام شود. استفاده خودسرانه از محلول های اسیدی ، مواد سوزاننده یا داروهای نامعتبر اینترنتی ممکن است باعث سوختگی ، التهاب و ایجاد اسکار شود. همچنین تخلیه یا بریدن زگیل ها در خانه توصیه نمی شود.
زگیل آبکی بعد از چند وقت از بین می رود؟
مدت زمان بهبودی در افراد مختلف یکسان نیست. در بسیاری از افراد ، ضایعات طی ۶ تا ۱۲ ماه برطرف می شوند ؛ اما گاهی این روند تا ۱۸ ماه یا حتی چند سال طول می کشد. در این مدت ممکن است بعضی برجستگی ها از بین بروند و ضایعات جدیدی ظاهر شوند.
افرادی که سیستم ایمنی ضعیف تری دارند ، ممکن است با ضایعات بیشتر، بزرگ تر یا ماندگارتر مواجه شوند. بنابراین ، اگر تعداد برجستگی ها افزایش پیدا می کند یا بیماری برای مدت طولانی باقی مانده است ، بهتر است فرد توسط متخصص پوست معاینه شود.
چگونه از ابتلا به زگیل آبکی پیشگیری کنیم؟
اگرچه پیشگیری صددرصدی از مولوسکوم امکان پذیر نیست ، رعایت چند نکته می تواند احتمال ابتلا و انتقال آن را کاهش دهد:
- ضایعات پوستی را نخارانید و فشار ندهید.
- دست ها را به طور منظم با آب و صابون بشویید.
- از حوله ، لباس و وسایل بهداشتی دیگران استفاده نکنید.
- روی نواحی درگیر پوست اصلاح یا اپیلاسیون انجام ندهید.
- هنگام ورزش یا شنا ، برجستگی های قابل مشاهده را با پوشش مناسب بپوشانید.
- در صورت وجود ضایعات تناسلی ، تا زمان ارزیابی پزشکی از تماس جنسی خودداری کنید.
چه زمانی برای درمان مولوسکوم باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر برجستگی های مشکوک روی پوست ایجاد شده اند و علت آن ها مشخص نیست ، مراجعه به متخصص پوست بهترین راه برای تشخیص دقیق است. همچنین در صورت درد ، خارش شدید ، تورم ، ترشح چرکی ، افزایش سریع تعداد ضایعات یا ایجاد آن ها در اطراف چشم و ناحیه تناسلی ، بررسی پزشکی ضرورت دارد. افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند نیز بهتر است برای ارزیابی و انتخاب درمان مناسب زودتر به پزشک مراجعه کنند.
جمع بندی
بیماری مولوسکوم یا زگیل آبکی یک عفونت ویروسی و مسری پوست است که معمولاً به شکل برجستگی های کوچک و مرواریدی با فرورفتگی مرکزی ظاهر می شود. این بیماری در بسیاری از افراد خود به خود برطرف می شود ، اما در صورت گسترش ضایعات ، درگیری نواحی حساس یا وجود علائم آزاردهنده ، درمان پزشکی می تواند ضروری باشد. تشخیص صحیح ، پرهیز از دست کاری ضایعات و رعایت بهداشت فردی مهم ترین اقدامات برای کنترل بیماری و جلوگیری از انتقال آن هستند.
