عوامل موروثی و سبک زندگی نامناسب از دلایل اصلی پیدایش پولیپ روده هستند. در بیشتر مواقع این توده ها بی خطر هستند. اما باید درمان شوند تا از سرطانی شدن آنها جلوگیری شود. با این مطلب همراه شوید تا با علائم این بیماری ، علل و روش های درمانی آن آشنا خواهید شد. پولیپ یعنی رشد خوش خیم سلول های داخلی هر عضو بدن ، پولیپ ها در نقاط مختلفی از سیستم گوارشی رشد میکنند اما بیشتر در روده بزرگ به وجود می آیند. ما در این قسمت می خواهیم درباره علائم پولیپ روده ، علل و روش های درمانی آن صحبت کنیم. روی خط روده یک توده کوچک از تجمع سلول ها تشکیل می شود که این بیماری می باشند اما اکثر آنها بی خطر هستند در صورتی که برخی از آنها در طول زمان به سرطان روده تبدیل می شوند، اگر شما نیز از آن دسته افرادی هستید که در مورد این بیماری اطلاعات کمی دارید و نمی دانید از چه روش هایی باید برای درمان آن استفاده کرد بهتر است تا پایان مطلب ما را دنبال کنید.
علت پیدایش پولیپهای روده
سلول ها در صورت سالم بودن به شکل منظمی رشد می کنند و تقسیم می شوند اما جهش در ژن باعث می شود که حتی اگر به تکثیر سلولی نیازی نباشد ، باز هم سلول ها به تقسیم شدن خود ادامه دهند. این رشد نامنظم سلول ها منجر به پیدایش پولیپ و علائم پولیپ روده می شود. همانطور که گفتیم این عارضه تومور ها و توده های سرطانی و خوش خیمی هستند. این توده ها که انداره های آن ها متفاوت میباشد (حدود چند سانتیمتر) در قسمت های مختلفی از سیستم گوارشی رشد می کنند اما بیشتر در انتهای روده بزرگ یا کولون به وجود می آیند.
بنابراین پوشش داخلی روده دارای برآمدگی هایی می شود. اگر پولیپ ها برجسته باشند، به شکل قارچ در روده و پراکنده ، رشد می کنند. وجود پولیپ در بزرگسالان نسبت به کودکان شایع تر می باشد و با افزایش سن نیز احتمال پیدایش آنها نیز بیشتر می شود. دلیل اصلی شکل گرفتن پولیپ در روده مشخص نیست اما طبق نظر پزشکان ، رژیم غذایی پرچرب و کم فیبر زمینه را برای پیدایش علائم پولیپ روده فراهم می کند. البته ژنتیک نیز در به وجود آمدن این توده ها تاثیر به سزایی دارد.
انواع پولیپ روده
در این بخش به انواع این عارضه خواهیم پرداخت. انواع آن عبارتند از :
۱. پولیپ خوش خیم روده
به توده غیر سرطانی روده، پولیپ خوش خیم روده می گویند که توده درون پوشش داخلی روده بزرگ هست که خطری برای فرد ندارند و احتمال بد خیم بودن خیلی در آنها پایین است. هایپر پلاستیک ، hamartomas ، پولیپ کودوکان ، پولیپ التهابی یا کاذب ، پولیپ peuts-jeghers و پولیپ لنفاوی ، انواع پولیپ خوش خیم روده هستند.
۲. پولیپ روده کوچک
پولیپ هایپر پلاستیک یکی از انواع پولیپ های روده نیم سانتیمتری است که بیشتر رکتوم و سیگمویید را در گیر می کند. این عارضه معمولا علائم و نشانه ندارد و به ارامی در درون دیواره داخلی روده رشد می کند.
۳. پولیپ روده در جوانان
پولیپ Juventil یا پولیپ جوانان که جزء پولیپ های خوش خیم روده است در ۸۰ درصد موارد رکتوم و بیشتر کودکان زیر ۱۰ سال را به خود مبتلا می کند. میزان شیوع پولیپ روده جوانان در پسران در مقابل دختران بالا تر است.
چه کسانی به میزان بیشتر در معرض بیماری پولیپ روده هستند؟
- سن : خطر ابتلا به پولیپ روده با افزایش سن افزایش می یابد. اکثر پولیپ ها در افراد بالای 50 سال یافت می شوند.
- سابقه خانوادگی : اگر سابقه خانوادگی پولیپ یا سرطان روده بزرگ دارید ، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به رشد غیرطبیعی بافت روده هستید.
- بیماری های التهابی روده : افراد مبتلا به بیماری های التهابی روده مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به پولیپ روده هستند.
- سندرم های ژنتیکی : برخی از سندرم های ژنتیکی مانند سندرم پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP) ، خطر ابتلا به پولیپ کولون را به طور قابل توجهی افزایش می دهند.
- چاقی : افراد چاق در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به پولیپ هستند.
- عدم فعالیت بدنی : افراد کم تحرک در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به پولیپ کولون هستند.
- مصرف الکل : مصرف زیاد مشروبات الکلی می تواند خطر ابتلا به پولیپ روده را افزایش دهد.
- سیگار کشیدن : سیگار میتواند خطر ابتلا به رشد غیر طبیعی بافت روده را بالا ببرد.
- مصرف گوشت قرمز : مصرف زیاد گوشت قرمز ، به ویژه گوشت فرآوری شده ، می تواند ریسک ابتلا به پولیپ روده را افزایش دهد.
- سابقه پولیپ : اگر در گذشته پولیپ داشته اید ، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به پولیپ های جدید هستید.
برخی از عوامل دیگر که ممکن است خطر ایجاد پولیپ کولون را افزایش دهند عبارتند از:
• دیابت
• فشار خون بالا
• کلسترول بالا
مهم است که به خاطر داشته باشید که داشتن یکی از این عوامل خطر به معنای ابتلا به پولیپ روده نیست. با این حال، اگر در معرض خطر بیشتری هستید، باید با پزشک خود در مورد غربالگری و اقدامات پیشگیرانه صحبت کنید.
آیا پولیپ روده بیماری خطرناکی است ؟
پولیپ روده به طور کلی خطرناک نیست اما میتواند در برخی موارد به مشکلی جدی تبدیل شود. بیشتر پولیپ ها خوشخیم هستند به این معنی که سرطانی نیستند و بعید است که باعث مشکل شوند. اما برخی از پولیپ ها می توانند سرطانی شوند اگر برداشته و از نظر سرطان بررسی نشوند با گذشت زمان ممکن است به سرطان تبدیل شوند. احتمال سرطانی شدن پولیپ به عواملی مانند نوع پولیپ ، اندازه آن ، مدت زمان وجود آن و سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ بستگی دارد.
پولیپ روده چگونه تشخیص داده می شود ؟
پولیپ های روده ، توده های کوچکی هستند که از پوشش داخلی روده بزرگ یا رکتوم رشد می کنند. آن ها معمولا خوش خیم هستند اما برخی از انواع آن ها می توانند به سرطان تبدیل شوند. به همین دلیل ، تشخیص و درمان زودهنگام پولیپ ها مهم است.
- کولونوسکوپی : این روش رایج ترین روش برای تشخیص پولیپ روده است. در این روش ، یک لوله نازک و انعطاف پذیر با دوربین به نام کولونوسکوپ از طریق رکتوم وارد روده بزرگ می شود. پزشک می تواند از طریق کولونوسکوپ داخل روده را ببیند و پولیپ ها را تشخیص دهد. در صورت مشاهده پولیپ ، پزشک می تواند آن را با استفاده از ابزارهای مخصوصی که از طریق کولونوسکوپ وارد میشود ، بردارد.
- سیگموئیدوسکوپی : این روش مشابه کولونوسکوپی است اما فقط قسمت پایینی روده بزرگ یعنی ناحیه سیگموئید را بررسی می کند.
- آزمایش مدفوع : این آزمایش می تواند برای بررسی وجود خون در مدفوع که ممکن است نشانه ای از پولیپ یا سایر مشکلات گوارشی باشد ، استفاده شود.
توجه : توصیه می شود همه افراد بالای 50 سال باید برای پولیپ روده غربالگری شوند.
شایع ترین علائم پولیپ روده
در ادامه باید گفت که پولیپ روده در بیشتر موارد هیچ علامت و نشانه ای ندارد با این حال برخی از علائم شایع که در مبتلایان مشاهده می شوند شامل این موارد هستند:
- خون در مدفوع : خونریزی مقعدی و مدفوع خونی یکی از نشانه های ابتلا به پولیپ کولون یا سرطان روده است که باید جدی گرفته شود. خونریزی شدید ممکن است باعث پارگی پوست مقعد شوند.
- درد شکم : در مواردی که پولیپ بزرگ باشد، باعث انسداد قسمتی از روده می شود و در نتیجه باعث دل درد شدید میشود.
- تغییر رنگ مدفوع : سیاه شدن رنگ مدفوع یکی از علائم این عارضه است که نشانه و علامت خونریزی روده بزرگ است.
- کم خونی : خونریزی ناشی از ابتلا به پولیپ باعث کاهش میزان آهن در بدن افراد می شود. کمبود آهن و اسید فولیک هم کار سلول های قرمز خون را منحل کرده و نتیجه ی آن ، کم خونی در افراد است. کاهش اکسیژن دریافت شده توسط اندام های بدن به دلیل کم خونی باعث ایجاد خستگی، ضعف و تنگی نفس می شود.
- اسهال : در صورتی که تغییرعادات روده ای طولانی شود ، از علائم پولیپ روده است.
مهمترین دلایل ایجاد پولیپ های روده
پولیپ کولون در صورت رشد غیر طبیعی بافت به وجود می آید ، و علت اصلی آنرا کسی نمیداند. بدن انسان به صورت طبیعی هر چند وقت یک بار، سلول های جدیدی را جایگزین سلول های آسیب دیده میکند. در بعضی مواقع بدون اینکه نیاز داشته باشد، فرآیند تقسیم سلولی و رشد را انجام می دهد. همین مراحل رشد سلولی بی دلیل باعث ایجاد علائم بیماری می شود که ممکن است هر قسمت از روده را درگیر کند. سبک زندگی و عادت های غذایی نامناسب از موثر ترین علت پولیپ روده به حساب می آیند. مانند استفاده از نوشیدنی های الکلی و غذاهای پرچرب و نداشتن تحرک یا استعمال دخانیات. به طور کلی موارد زیر را می توان مهم ترین علل تشکیل این بیماری دانست :
- اضافه وزن
- سابقه خانوادگی
- سابقه قبلی داشتن پولیپ
- سن بالای ۵۰ سال
- بیماری ها و مشکلات التهابی
- سرطان رحم پیش از ۵۰ سالگی
- عدم کنترل دیابت نوع ۲
- اختلال های ژنتیکی مانند سندروم گاردنر ، سندروم پوتز ، جگرز ، پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی
خوراکی هایی که برای جلوگیری از پولیپ روده موثر هستند
- کلم بروکلی
- فلفل قرمز
- اسفناج
- زردچوبه
- سیر
رابطه بین التهاب روده و پولیپ
التهاب مزمن روده مانند بیماری های التهابی روده کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون ، می تواند با آسیب به پوشش داخلی روده و تحریک مداوم سلول ها باعث افزایش خطر تشکیل پولیپ شود. التهاب طولانی مدت باعث رشد غیرطبیعی سلول های مخاط روده می شود و این تغییرات سلولی می تواند زمینه ساز ایجاد پولیپ های آدنوماتوز یا دیگر انواع پولیپ ها باشد. به طور کلی ، هر چه مدت و شدت التهاب بیشتر باشد ، احتمال تشکیل پولیپ و حتی تغییرات پیش سرطانی در روده افزایش می یابد. همچنین افرادی که التهاب روده مزمن دارند ، نیازمند پیگیری دقیق تر و کولونوسکوپی های منظم هستند تا پولیپ ها در مراحل اولیه شناسایی و درمان شوند.
داروهای مؤثر برای کوچک کردن پولیپ روده
در حال حاضر هیچ دارویی به طور قطعی و شناخته شده برای کوچک کردن پولیپ روده وجود ندارد. درمان پولیپ ها از طریق کولونوسکوپی و برداشتن فیزیکی پولیپ انجام می شود. با این حال، برخی مطالعات نشان داده اند که داروها و مکمل های خاص ممکن است رشد پولیپ ها را کاهش دهند یا از تشکیل پولیپ های جدید جلوگیری کنند:
- آسپرین و داروهای ضدالتهاب غیر استروئید : برخی تحقیقات نشان می دهند مصرف طولانی مدت آسپرین یا ایبوپروفن می تواند خطر تشکیل پولیپ های آدنوماتوز را کاهش دهد اما این داروها عوارض گوارشی و خونریزی دارند و باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.
- مهارکننده های COX-2 : داروهای اختصاصی که مسیرهای التهابی مرتبط با رشد پولیپ ها را هدف قرار می دهند ، در مطالعات کنترل شده در کاهش تعداد پولیپ ها مؤثر بوده اند اما کاربرد آنها محدود به شرایط خاص است.
- ویتامین ها و آنتی اکسیدان ها : برخی شواهد محدود نشان می دهند ویتامین D، کلسیم و برخی آنتی اکسیدان ها ممکن است نقش پیشگیرانه داشته باشند اما توانایی کوچک کردن پولیپ موجود هنوز ثابت نشده است.
به طور خلاصه ، هیچ داروی استانداردی برای کوچک کردن پولیپ های موجود روده وجود ندارد و درمان اصلی همیشه برداشتن پولیپ از طریق کولونوسکوپی است. داروها بیشتر نقش پیشگیری از پولیپ جدید یا کاهش رشد آن دارند و تحت نظر پزشک استفاده می شوند.
برای مشاوره و تعیین وقت سریع فرم تماس زیر را پر کنید.
بعد از برداشتن پولیپ روده چه باید کرد ؟
مراقبت های بعدی نقش مهمی در جلوگیری از عوارض و کاهش احتمال بازگشت پولیپ دارد:
- رعایت توصیه های پزشک بعد از کولونوسکوپی : معمولا چند ساعت استراحت بعد از عمل و پرهیز از رانندگی یا فعالیت سنگین توصیه می شود ، چون داروی بیهوشی یا آرام بخش ممکن است هنوز اثر داشته باشد.
- رژیم غذایی سبک و هیدراته : در روزهای اولیه بهتر است از غذاهای نرم و سبک استفاده شود و آب کافی بنوشید تا روده بهبود یابد و یبوست ایجاد نشود.
- اجتناب از داروهای رقیق کننده خون بدون مشورت پزشک : در صورت مصرف داروهای ضد انعقاد یا آسپرین ، حتماً با پزشک درباره ادامه یا توقف مصرف مشورت کنید تا خطر خونریزی کاهش یابد.
- مراقبت از علائم غیرطبیعی : در صورت مشاهده خونریزی زیاد ، درد شدید شکم ، تب یا استفراغ ، باید فوراً به پزشک مراجعه شود. مقداری خون در مدفوع یا دل درد خفیف گاهی طبیعی است.
- پیگیری و کولونوسکوپی های بعدی : بسته به نوع و تعداد پولیپ ها ، پزشک زمان مناسب برای کولونوسکوپی بعدی را تعیین می کند. معمولا هر ۳ تا ۵ سال یک بار پیگیری انجام می شود اما اگر پولیپ ها پرخطر یا بزرگ بوده باشند ، ممکن است فاصله کوتاه تری نیاز باشد.
- تغییر سبک زندگی و پیشگیری : رژیم غذایی سرشار از فیبر ، کاهش چربی و گوشت قرمز ، ورزش منظم ، کنترل وزن و اجتناب از سیگار و الکل می تواند به کاهش خطر تشکیل پولیپ های جدید کمک کند.
بررسی دوباره پولیپ روده بعد از یک سال
بعد از برداشتن پولیپ روده ، بررسی دوباره برای پیگیری و پیشگیری از بازگشت یا رشد پولیپ های جدید انجام می شود. زمان مناسب برای کولونوسکوپی بعدی به نوع ، اندازه ، تعداد و خطر بدخیمی پولیپ ها بستگی دارد. اگر پولیپ ها کوچک ، خوش خیم و تک باشند ، معمولا بررسی بعد از سه تا پنج سال کافی است اما اگر بزرگ ، متعدد یا پیش سرطانی باشند ، یک سال بعد کولونوسکوپی توصیه می شود. هدف از این بررسی ، شناسایی پولیپ جدید یا رشد مجدد پولیپ قبلی قبل از ایجاد مشکل جدی است. در این مدت رعایت رژیم غذایی سالم ، مصرف فیبر کافی ، ورزش منظم و پرهیز از عواملی مانند سیگار و الکل می تواند خطر تشکیل پولیپ های جدید را کاهش دهد. همچنین هر گونه علائم غیرطبیعی مانند خون در مدفوع ، تغییر شکل یا رنگ مدفوع ، درد شکم یا کاهش وزن ناخواسته باید سریعاً با پزشک مطرح شود.
رژیم غذایی بعد از عمل پولیپ روده
بعد از عمل برداشتن پولیپ روده ، رعایت رژیم غذایی مناسب به بهبود سریع تر روده و کاهش احتمال عوارض کمک می کند. در روزهای اول بهتر است غذاهای نرم ، سبک و قابل هضم مصرف شوند مانند سوپ های رقیق ، پوره سبزیجات ، برنج و ماست. نوشیدن آب کافی و مایعات شفاف اهمیت زیادی دارد تا بدن هیدراته بماند و یبوست پیش نیاید. به تدریج می توان مواد غذایی فیبردار مانند سبزیجات پخته ، میوه های نرم و غلات سبوس دار را وارد رژیم کرد اما تا چند روز از مصرف غذاهای چرب ، تند ، سرخ شده یا پرادویه و نوشیدنی های گازدار خودداری شود. همچنین مصرف غذاهای حاوی پروبیوتیک مانند ماست یا کفیر به بازسازی باکتری های مفید روده کمک می کند. یبوست و فشار هنگام دفع می تواند محل عمل را تحریک کند ، بنابراین مصرف فیبر کافی و استفاده از میوه ها و سبزیجات نرم ، همراه با آب فراوان ، توصیه می شود. همچنین بهتر است وعده های غذایی کوچک و مکرر باشند تا دستگاه گوارش فشار کمتری تحمل کند.
سخن پایانی
دز این مقاله نگاهی کلی به پولیپ روده ، علائم خطرناک آن و روش های درمان آن داشتیم. در صورت بروز هرگونه مشکل حتما به پزشک متخصص مراجعه نمایید. امید است این مقاله از وبسایت دکتر علیرضا ایزدی مورد توجه شما عزیزان قرار گرفته باشد.
